خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





*معرفی نامه موسسه تاریخی پارسیان نور ایران*

    حب الوطن من الایمان

    *معرفی نامه موسسه تاریخی پارسیان نور ایران*

    (( بعض ایرانیان به من گفتند که ابهر مرکب از آب و هر به معنی آسیا ))

     

    خلاصه ای بر تاریخ ایران

    هنگامی که سخن از تاریخ ایران می‌رود باید به این نکته توجه داشت که آیا منظور تاریخ اقوام و مردمانی است که از سرآغاز تاریخ تا کنون در مرزهای سیاسی ایران امروزی زیسته‌اند یا تاریخ اقوام و مردمانی است که خود را به نحوی ایرانی می‌خوانده‌اند و در جغرافیایی که دربرگیرندهٔ ایران امروز و سرزمینهایی که از دیدگاه تاریخی بخشی از ایران بزرگ (ایرانشهر) بوده‌است زیسته‌اند. هنگام سخن از تاریخ ایران بیش‌تر مورد دوم مقصود است. به همین دلیل گاه تاریخ ایران را از ورود آریاییها (که نام ایران نیز از ایشان گرفته شده‌است) به فلات ایران آغاز می‌کنند. ولی این هرگز به این معنی نیست که فلات ایران تا پیش از ورود آنها خالی از سکنه یا تمدن بوده‌است. پیش از ورود آرییایان به فلات ایران تمدنهای بسیار کهنی در این خطه شکفته و پژمرده بودند و برای نمونه تمدن شهر سوخته (در سیستان)، تمدن عیلام (در شمال خوزستان)، تمدن جیرفت (در کرمان)، تمدن ساکنان تپه سیلک (در کاشان)، تمدن اورارتو (در آذربایجان)، تپه گیان (در نهاوند)،تمدن کاسی‌ها (در لرستان)و قلعه تپه( در ابهر )ذکر می‌شود. با این حال نظریاتی نیز وجود دارد که برخی از این تمدن‌ها ریشهٔ آریایی (پیش از مهاجرت اصلی آریاییان به ایران) داشته‌اند. نکتهٔ مهم دیگر شناخت وضع مناطق داخلی ایران در زمان شکل‌گیری و رواج تمدن‌های کهن است. یعنی فهم اینکه در زمان تمدن‌ها و دولت‌های باستانی چون سومر، کلده، اور، بابل، آشور،اوهر، اورارتو و نظائر آن، وضع این مناطق داخلی فلات ایران، که مجزا از منطقه مستقیم تحت حاکمیت این تمدن‌ها و دولت‌ها بوده‌است، به چه نحوی جریان داشته است؟

    نکتهٔ دیگر آنکه معمولاً تاریخ ایران را به دو دورهٔ کلی تاریخ ایران پیش از اسلام و تاریخ ایران پس از اسلام تقسیم می‌کنند. دو روایت مختلف از تاریخ ایران پیش از اسلام وجود دارد: یکی روایت سنتی که مبتنی بر تواریخ سنتی است (شامل شاهنامه‌) و از نخستین پادشاه کیومرث (که پادشاه جهان و نه فقط ایران است) آغاز می‌شود و شامل سلسله‌های پادشاهی پیشدادیان، کیانیان، ملوک‌الطوایفی (اشکانیان) و ساسانیان است. این روایت سنتی به یک معنی روایتی اسطوره‌ای از تاریخ ایران است و شامل اطلاعات ذی‌قیمت مردم‌شناسانه و اسطوره‌شناسانه‌است. روایت دیگر روایت مبتنی بر تواریخ خارجی (شامل تواریخ یونانی، ارمنی، رومی) و مدارک و یافته‌های باستانشناسی (شامل کتیبه‌ها و سکه‌ها) و به طور کلی روایتی مدرن و علمی‌است. در این روایت خاندان‌های پادشاهی در ایران پیش از اسلام از قرار زیرند: مادها، هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان. شاید بسیاری باور ننمایند که از سال سی‌ام هجری که سال مرگ یزدگرد آخرین پادشاه ساسانی است تا سال ۱۳۴۴ه.ق(=۱۳۰۴ه.خ) که تاریخ برافتادن قاجاریان می‌باشد در درون حدود طبیعی ایران بیش از یکصد و پنجاه خاندان به استقلال یا نیمه استقلال پادشاهی کرده‌اند و از میان ایشان تنها چهار خاندان سلجوقیان و مغولان و صفویان و نادر شاه را می‌توان گفت که بر سراسر ایران حکمروا بودند. از دیــــــگران طاهریان، سامانیـان، صفاریـان، غزنویـان، بویهـیــان، خوارزمشـاهیـان، قره‌قویـونــلویــان، آق‌قویونلویان، زندیان، قاجاریان اگر چه پادشاهان بزرگ و بنام بودند هیچ کدام سراسر ایران را زیر فرمان نداشتند. آن دیگران هم جز خاندان‌های کوچکی نبودند که هر کدام بر یک یا دو ولایت فرمانروا بودند. (شهریاران گمنام، احمدکسروی)

     

                    

    دودمان‌های دوران پیش از اسلام           

        * ماد (آغاز قرن هشتم ق. م.۵۵۰ ق. م.) بنیان‌گذار (دیاکو) (هووخشتره)
        *
    هخامنشیان (۵۵۹ ق. م.- ۳۳۰ ق. م.) بنیان‌گذار کوروش- داریوش
        *
    سلوکیان (۳۳۰ ق. م.- ۱۲۹ ق. م.) بنیان‌گذار سلوکوس یکم
        *
    اشکانیان (۲۵۶ ق. م.- ۲۲۴ م.) بنیان‌گذار اشک یکم - مهرداد یکم ارد یا اشک سیزدهم
        *
    ساسانیان (۲۲۴ م.۶۵۲ م.) بنیان‌گذار (اردشیر بابکان) - شاپور ۱، شاپور دوم و انوشیروان 

    دودمان‌های دوران پس از اسلام

        * طاهریان (۲۰۵ - ۲۵۹ ه. ق.) بنیان‌گذار طاهر ذوالیمینین
        *
    صفاریان (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.) بنیان‌گذار یعقوب لیث
        *
    سامانیان (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.) بنیان‌گذار نصر اول - اسماعیل بن احمد و نصر بن احمد
        *
    زیاریان(۳۱۵ - ۴۶۲ ه. ق.) بنیان‌گذار مرداویج پسر زیار - قابوس بن وشمگیر
        *
    بوییان (۳۲۰ - ۴۴۰ ه. ق.) بنیان‌گذار عمادالدوله علی - عضدالدوله
        *
    غزنویان (۳۸۸ - ۵۵۵ ه. ق.) بنیان‌گذار سلطان محمود غزنوی
        *
    سلجوقیان (۴۲۹ - ۵90 ه. ق.) بنیان‌گذار طغرل بیک - ملکشاه و سلطان سنجر
        *
    خوارزمشاهیان (۴۷۰ - ۶۱۷ ه. ق.) بنیان‌گذار (انوشتکین غرجه) - محمد خوارزمشاه
        *
    ایلخانان مغول (۶۵۴ - ۷۳۶ ه. ق.) بنیان‌گذار هولاکو خان
        *
    تیموریان (-۷۷۱ ۹۰۳ ه. ق) بنیان‌گذار تیمور گورکانی
        *
    صفویان - (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه. ق.) بنیان‌گذار شاه اسماعیل اول - شاه عباس
        *
    افشار (۱۱۴۸ - ۱۱۶۱ ه. ق.): بنیان‌گذار نادرشاه
        *
    زند (-۱۱۶۳ ۱۲۰۹ ه. ق.) بنیان‌گذار کریم خان زند
        *
    قاجار (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه. ق.) بنیان‌گذار آقا محمد شاه - ناصرالدین شاه
        *
    سلسله پهلوی (آغاز۱۳۴۵ ه. ق. ۱۳۰۴ ه. ش.) بنیان‌گذار : رضا شاه - محمدرضا پهلوی
        *
    جمهوری اسلامی ایران (آغاز ۱۳۵۷ ه. ش.) بنیان‌گذار : امام خمینی 

    اینجا دیار آشقان ولایت است

    اینجا شهر راست قامتان هشت سال دفاع مقدس است

    اینجا دروازه فرهنگ وتمدن وهنر واندیشه بالنده شمال غرب کشور است

    اینجا ابهر است

    ابهر دریک نگاه (سال1376) 

    نام شهر:درقدیم اوهر نام فعلی ابهر نام رایج دراصطلاح عامیانه ابر.

     مساحت:3275 

    موقعیت جغرافیایی:واقع درحد فاصل13دقیقه و49درجه طول شرقی و9دقیقه و36درجه عرض شمالی. 

    ارتفاع ازسطح دریا:1540مترحداکثر مطلق درجه حرارت 38 درجه و حداقل مطلق برودت15/5درجه سانتی گراد. 

    جمعیت:براساس آخرین سرشماری سراسری سال1370 ه ش.191544نفرباشهرستان.

     فاصله ها:فاصله تا مرکز تهران240کیلومتر تا قزوین80کیلومتر تا زنجان 90 کیلومتر.

      تقسیمات کشوری:براساس آخرین تقسیمات کشوری استان زنجان واقع شده و دارای 3بخش،9دهستان،174آبادی و 5شهر.

     بنامهای:ابهر(مرکزی)،خرمدره،هیدج،صائین قلعه،سلطانیه می باشد.

     

    نگاهی کوتاه به تاریخچه ابهر

    ابهر یکی از مهم ترین و ارزشمند ترین موردهای جهانگردی و توریستی استان زنجان به شمار می آید که برای توسعه و گسترش صنعت گردشگری از توانایی های قابل توجهی برخوردار است. مهم ترین و تاریخی ترین اثر شهرستان ابهر، گنبد عظیم و مشهور سلطانیه است که به تنهایی قابلیت برابری با سایر بناهای استان را دارا است. ابهر یکی از شهرستان های خاوری استان زنجان و دومین شهرستان با اهمیت بعد از زنجان است که دارای کوه ها و رودخانه های متعددی بوده و از جاذبه های طبیعی زیادی برخوردار است. تقریباً در تمام نقاط ابهر آثار زیبا و مکان های دیدنی با ارزشی یافت می شوند ولی بیش تر آثار تاریخی این شهرستان در قسمت های شمالی منطقه واقع شده اند. معبد تاریخی داش کسن در کنار شهر تاریخی و با ارزش سلطانیه، آرامگاه چلبی اوغلی، آرامگاه ملاحسن کاشی و گنبد آجری سلطانیه در مجموع محور فرهنگی - تاریخی سلطانیه را تشکیل می دهند. این بناها در دشت مسطح و زیبای سلطانیه جلوه ای خاص داشته و همواره مورد بازدید دوست داران تاریخ و فرهنگ ایران زمین قرار می گیرند. ابهر از نخستین زیستگاه های انسانی ایران است که از قدمت و پیشینه طولانی برخوردار می باشد. یافته های باستان شناسی از تپه های باستانی منطقه بر وجود حیات در هزاره های قبل از میلاد در این منطقه مهر تایید می زنند. این شهرستان مشاهیر و بزرگان زیادی را پرورش داده و دیرینگی تاریخی این منطقه سبب وجود جاذبه های تاریخی متعدد در آن شده است. دوخت گیوه، تهیه کلاه های نمدی و کفش های چرمی زنانه و مردانه از دیگر صنایع دستی این ناحیه به شمار می آید. رویه گیوه، بیش تر توسط بانوان و دختران و از نخ مخصوصی بافته می شود. سپس کفاش رویه ها را خریداری و با لاستیک و چرم به شکل گیوه قابل مصرف درمی آورد. صنایع دستی شهرستان ابهر از جمله صادرات این منطقه هستند.

    وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

    نام ابهر از واژه پهلوی «اوهر» به معنای محل بستن آب ها، گرفته شده است. «او» در واژه اوهر به معنای آب (نماد زندگی در آیین زرتشت) و «هر» به معنی دشواری کار و محدود کردن است. در کتاب حدود العالم، واژه ابهر به معنای آبادی که آب فراوانی برای ایجاد آسیاب دارد، آورده شده است. براساس بررسی های انجام شده، نخستین جایگاه سکونتگاهی ابهر، در تپه قلعه در کناره ابهر رود بوده که این منطقه را می توان از جمله نخستین زیستگاه های انسانی استان زنجان به شمار آورد که قدمت آن به هزاره های پیش از میلاد می رسد. کشفیات موجود ثابت کرده است که قدمت «قلعه تپه» یا «تل دارا» به دوره کیانیان می رسد، همچنین ثابت شده که کاخ داراب شاه(پادشاه کیانی) در این منطقه قرار داشته و احتمالاً در آن دوران، از این قلعه به عنوان پادگان سربازان استفاده می شده است. منطقه ابهر از نخستین زیستگاه های انسانی ایران است که از قدمت و پیشینه طولانی برخوردار بوده است. نشانه های موجود در تپه های باستانی منطقه، بر وجود حیات درهزاره اول پیش از میلاد در این منطقه گواهی می دهند. به اسناد شواهد تاریخی موجود، در سال 821 پیش از میلاد، قبایل مختلف مادها تحت رهبری فرمانده خود "هاناسیروکا" در محلی به نام " بیت سگبات" واقع در دره ابهر چای در قسمت جنوب باختری قزوین، جمع شدند و در این محل میان آن ها و آشوری ها نبردی درگرفت. در حدود قرن هفتم پیش از میلاد و پس از آن نواحی تحت تسلط آشور، به محدوده قزوین و خاور همدان تا قسمت علیای دره قزل اوزن می رسید و در دوره ساسانیان ناحیه های واقع بین دو رودخانه ابهر رود و خررود (که هم اکنون نقاطی چون تاکستان، فارسجین و نرگه در خاور ابهر را شامل می شود) بسیار آباد و ازموقعیت ممتازی برخوردار بوده است.  در دوره ساسانیان منطقه ابهررود تحت تسلط یکی از هفت خاندان مهم حکومت گر ایران بنام خاندان مهران قرار داشته و از رونق خوبی برخوردار بوده است. در دوره اسلام نیز به علت هم مرز بودن با دیلم و تمایل سرداران عرب به تسلط بر دیلم اهمیت خاصی داشته است. پایتخت شدن سلطانیه در زمان ایلخانان سبب رونق منطقه ای ابهر شد اما در زمان تیمور این شهر به کلی ویران گردید. پس از آن در دوره صفویه و در زمانی که قزوین پایتخت کشور بود، این منطقه نیز از اهمیت ارتباطی زیادی برخوردار شد. در دوران قاجار نیز به دلیل ارتباط ایران با روسیه و گذشتن مسیر ارتباطی تهران - روسیه از راه ابهر و زنجان، این منطقه اهمیت ارتباطی داشته است. آثار موجود در تپه های باستانی موجود در منطقه ابهر بر تاریخ طولانی تر منطقه گواهی می دهند ولی به علت کمبود اطلاعات و انجام نشدن حفاری های علمی در آن ها، گمان های تاریخی، مورد تردید است.

    گفته می شود در سال 1330 هجری قمری جهانشاه خان افشار، یکی از مالکین مقتدر و رییس ایل افشار خمسه، در قلعه تپه کاوش کرده و اشیای با ارزشی را که می توانست بر دیرینگی تاریخ این منطقه گواهی دهد، از زیر خاک بیرون آورده و با خود برده است. از آن جا که در این کاوش هیچ گونه اصول حفاری و باستان شناسی رعایت نشده، این منطقه به کلی زیر و رو شده و ادامه کار برای کارشناسان دشوار شده است.

     

    این موسسه 6 عنوان دارد که عبارت اند از:

    1- معرفی تاریخ وتمدن ایران و ابهر به نسل جدید

    2- معرفی مکان های تاریخی ایران و ابهر(فیلم)

    3- دیدن اعضا از مکان های تاریخی،مذهبی،طبیعی ایران و ابهر

    4- معرفی فرهنگ مردم ابهر

    5- معرفی علما،عرفا،شعرا ابهر

    6- صادرکردن تاریخ وتمدن ابهر به شهرهای داخل کشور

    امید است در مرحله نخست ضمن آگاهی نسل جدید از سابقه زادگاه خود ایجاد شوق ودلبستگی برای اخلاف این آب وخاک است تا دریچه ای باشد برای آشنایی آنها به ادوار گذشته این مرز و بوم و عامل باشد در بیدارکردن تمایل و شوق آنان به مطالعه وتحقیق وتدریس سرزمین اسلاف خود تا باز هم با توجه به همان دلبستگی و شوق پیوند خود را با آثارگذشتگان حفظ کرده و در اعتلای آن بکوشند و با تلاش وکوششهای مستر خود در هر یک ازبخش ها وقسمتهای مربوط به آن تحقیق نموده ونکات مبهم ومسکوت آن را روشن نمایند تا انشا الله در آینده آنچنانکه در شئان شهر ماست مسایل و مشکلات آن حل و فصل شود و در نتیجه کتابی قابل اعتماد فراهم آید.

     

              هست از علم وعقل جمله خلق             علم و عقل تو اشهر و ابهر

    ((براستی که مطالعه تاریخ گذشتگان،عبرت انگیزوآموزنده است برای اندیشمندان))                               

    شایان حاجی قربانی


    گروه تاریخی پارسیان نور ایران
    این مطلب تا کنون 7 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : ابهر ,بنیان‌گذار ,تاریخ ,منطقه ,تاریخی ,برخوردار ,تاریخ ایران ,استان زنجان ,نخستین زیستگاه ,منطقه گواهی ,برخوردار بوده ,پیشینه طولانی برخوردار ,
    *معرفی نامه موسسه تاریخی پارسیان نور ایران*

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده